Blog that will move you

Gdy pojawiają się fundusze na projekt i organizacja zaczyna rosnąć, wolontarystyczny zapał zarządu przestaje wystarczać. Stajemy przed dylematem: jak formalnie i legalnie zaangażować ludzi do pracy? Każda forma współpracy ma swoją specyfikę, generuje inne ukryte koszty i niesie za sobą odmienne ryzyka podczas kontroli PIP (Państwowej Inspekcji Pracy). Zestawienie form współpracy w fundacji Forma współpracy Koszty dla fundacji Elastyczność i […]

Pisząc pierwszy statut, łatwo ulec pokusie idealizmu — chcemy precyzyjnie opisać wszystko, co zamierzamy robić. Niestety, zbyt szczegółowy albo skopiowany z internetu dokument po kilkunastu miesiącach staje się kulą u nogi. Oto trzy błędy, które powtarzają się najczęściej, i to, jak ich uniknąć. Błąd 1: Zbyt wąskie i sztywne cele statutowe Jeśli w statucie wpiszesz: „pomoc dzieciom z osiedla X […]

Wielu działaczy społecznych żyje w przekonaniu, że skoro fundacja ma osobowość prawną, ich prywatny majątek jest w stu procentach bezpieczny. To niebezpieczny mit. Fundacja faktycznie odpowiada za swoje długi własnym majątkiem, ale prawo przewiduje sytuacje, w których wierzyciele zapukają do prywatnych drzwi członków zarządu. Gdy fundacja ma zaległości podatkowe i ZUS To najczęstsza pułapka. Jeśli organizacja nie zapłaci podatków — […]

Zakładasz fundację. Masz wielką ideę, zapał i pierwsze trzy faktury na krzyż: za domenę i hosting, pieczątkę i opłatę bankową. Wysyłasz zapytanie do biura rachunkowego i dostajesz wycenę: 500 zł netto miesięcznie za pakiet „do 10 dokumentów”. Otwierasz oczy ze zdumienia i myślisz: „Zaraz. Mamy rok 2026. Ministerstwo Finansów zasysa pliki z KSeF, programy robią OCR, być może sztuczna inteligencja […]

Decyzja o powołaniu do życia organizacji pozarządowej wiąże się z koniecznością wyboru odpowiedniej formy. Błąd popełniony na tym etapie może rzutować na elastyczność operacyjną podmiotu, jego strukturę decyzyjną oraz możliwości pozyskiwania funduszy zewnętrznych. Dwiema najpopularniejszymi formami prawnymi w polskim systemie są fundacja oraz stowarzyszenie (rejestrowe lub zwykłe), uzupełniane przez specyficzne struktury, takie jak koła gospodyń wiejskich (KGW) czy szerzej pojęte […]

Dziś odbył się webinar „Jak napisać wniosek o dotację na przykładzie Moc Małych Społeczności”, w czasie którego pokazaliśmy jakie wymogi stawiane są przez organizacjami pozarządowymi, co zazwyczaj znajduje się w regulaminach konkursów grantowych oraz jak wygląda wniosek o dotację i w jaki sposób go wypełnić. Zapis spotkania oraz prezentacja ze spotkania dostępne są poniżej.

Masz świetny pomysł na wspieranie innych, ale przerażają Cię urzędowe procedury, wizyty u notariusza i skomplikowany żargon prawniczy? Proces rejestracji organizacji pozarządowej w Polsce potrafi być wyzwaniem, ale wcale nie musi oznaczać drogi przez mękę. Aby ułatwić Ci ten proces, przygotowałem KOMPLEKSOWY PORADNIK: JAK ZAŁOŻYĆ I PROWADZIĆ FUNDACJĘ W POLSCE. To darmowy e-book stworzony pod szyldem Fundacji Instytut Dobrych Idei, […]

Najbardziej niedoceniane narzędzie dla trzeciego sektora Wyobraź sobie, że co miesiąc ktoś przelewa na konto Twojej fundacji ponad 40 000 zł, pod jednym warunkiem: możesz wydać te pieniądze tylko na reklamę swojej misji w Google. Brzmi jak utopia? Tymczasem tysiące organizacji w Polsce posiada to uprawnienie i… nie korzysta z niego. Google Ad Grants to fenomenalny program, z którego Twoje […]

Fundacja kojarzy się z darmowością — a tymczasem może zarabiać Jeden z najczęstszych mitów w polskim trzecim sektorze brzmi: „Jesteśmy fundacją non-profit, więc wszystko musimy robić za darmo”. Tymczasem „non-profit” oznacza, że nie dzielimy zysków między założycieli, a nie, że organizacja nie może generować przychodów. Fundacja ma pełne prawo pobierać opłaty za swoje działania, o ile robi to zgodnie z […]

Od kiedy KSeF obowiązuje NGO i czy wszystkie organizacje muszą go wdrożyć? Cyfrowa rewolucja w księgowości nie omija trzeciego sektora. Krajowy System e-Faktur (KSeF), po wielu miesiącach przesunięć, stał się w 2026 roku twardą rzeczywistością. Wśród fundacji i stowarzyszeń nadal krąży jednak szkodliwy mit: „nie prowadzimy działalności gospodarczej, więc KSeF nas nie dotyczy”. Nic bardziej mylnego! Kluczowe jest nie to, […]

ChatGPT, Claude, Canva AI — czy fundacja może tego używać? Generatywna sztuczna inteligencja z impetem wkracza w procesy operacyjne. W trzecim sektorze, w którym chronicznie brakuje rąk do pracy i zasobów na drogie agencje PRowe, narzędzia takie jak ChatGPT-4, Claude 3 czy wbudowane AI w platformie Canva są jak darmowi asystenci. Tym bardziej, że część z tych rozwiązań jest zwykle […]

Klasyczna fundacja powoływana na mocy ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach jest osobą prawną, której istnienie opiera się na przeznaczeniu określonego majątku na realizację celów społecznie lub gospodarczo użytecznych. Prawo mówi, że fundator po ustanowieniu aktu założycielskiego trwale wyzbywa się własności wniesionego majątku na rzecz nowo powstałej osoby prawnej. W polskim porządku prawnym kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy […]

1,5% podatku — brzmi prosto, ale OPP to ogromna odpowiedzialność. To marzenie niemal każdego założyciela NGO w Polsce: magiczny skrót „OPP” przed nazwą i strumień pieniędzy z odpisu 1,5% podatku PIT pod koniec kwietnia. Jednak brutalna rzeczywistość weryfikuje te marzenia. Zdobycie statusu Organizacji Pożytku Publicznego to poważna prawno-finansowa decyzja, która wiąże się z rygorystycznymi wymogami kontrolnymi. Wiele fundacji ubiega się […]

Założyłeś fundację — i co teraz, gdy coś się zmienia? Sukces! Rejestracja fundacji w KRS przebiegła pomyślnie. Ale organizacja pozarządowa to żywy organizm. Ludzie odchodzą, wynajmujesz nowe biuro, a pierwotne cele zaczynają się rozszerzać. Każda tego typu roszada wymaga aktualizacji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jeśli o tym zapomnisz, możesz sparaliżować działanie organizacji (np. bank zablokuje konto, gdy dane prezesa nie […]

Darowizna dla Twojej NGO to nie tylko przelew od znajomych — jest dużo więcej możliwości W erze cyfrowej ograniczanie się do publikowania numeru konta bankowego na fanpage’u fundacji to zbrodnia na fundraisingu. Darczyńcy są dziś leniwi – oczekują szybkich, bezpiecznych płatności (BLIK, Apple Pay) zaledwie w trzech kliknięciach. Fundacja dysponuje dziś bogatym ekosystemem narzędzi do zbiórek online. Jakie mechanizmy wdrożyć […]

Każdy z nas, NGO, podaje ministra właściwego na poziomie rejestracji fundacji. To właśnie to ministerstwo z upoważnienia ministra ma nas nadzorować. W polskim systemie nadzoru nad fundacjami nie istnieje jeden centralny organ kontrolny dla wszystkich podmiotów. Nadzór jest rozproszony i opiera się na kryterium przedmiotowym, co oznacza, że minister właściwy jest wyznaczany na podstawie celów określonych w statucie fundacji – […]

Fundamentem funkcjonowania każdej organizacji pozarządowej jest jej statut, który określa cele oraz sfery zadań publicznych, w jakich jednostka zamierza operować. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pożytku publicznym, katalog ten obejmuje szerokie spektrum działań od pomocy społecznej, przez kulturę, naukę, po ochronę środowiska. To właśnie treść statutu determinuje, czy dane działanie może być prowadzone jako działalność pożytku publicznego […]

„ORLEN Więcej ciepła” to nowy, ogólnopolskiprogram grantowy Fundacji ORLEN dla Pomorza, którego celem jest poprawa jakości życia grup szczególnie wrażliwych – seniorów, dzieci, młodzieży, osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów. Na realizację Programu przeznaczono 6 mln zł, a wsparcie obejmie zarówno działania społeczne, jak i inwestycje poprawiające warunki funkcjonowania placówek, w szczególności poprzez termomodernizację i zwiększenie efektywności energetycznej budynków. Program […]

Sektor ten, obejmujący ponad sto tysięcy stowarzyszeń i fundacji, staje przed wyzwaniem zaadaptowania się do nowych realiów ekonomicznych, w których tradycyjne dotacje publiczne tracą na znaczeniu na rzecz dywersyfikacji przychodów, fundraisingu indywidualnego oraz zaawansowanych instrumentów europejskich. Złożoność potęguje planowana na lata 2028–2034 perspektywa finansowa Unii Europejskiej, która wprowadza zintegrowane programy wsparcia wartości demokratycznych, jednocześnie stawiając pytania o stopień centralizacji zarządzania […]

Proces powoływania do życia fundacji w Rzeczypospolitej Polskiej jest procedurą wieloetapową, łączącą w sobie elementy prawa cywilnego, administracyjnego oraz podatkowego. Współczesne ramy prawne, zdominowane przez cyfryzację postępowań rejestrowych oraz rygorystyczne przepisy dotyczące przejrzystości finansowej, wymagają od założycieli precyzyjnego planowania już na etapie koncepcyjnym. Fundamenty konstrukcyjne statutu fundacji Statut fundacji pełni rolę jej wewnętrznej konstytucji. Jest dokumentem jawnym, który nie tylko […]

Rok 2026 staje się punktem kulminacyjnym procesu, który rozpoczął się pod koniec 2024 roku, mającego na celu radykalne odbiurokratyzowanie sektora obywatelskiego poprzez szerokie udostępnienie Uproszczonej Ewidencji Przychodów i Kosztów (UEPIK). Przez lata bariera wejścia w system uproszczony była ustawiona na poziomie, który wykluczał znaczną część aktywnych organizacji, zmuszając je do prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych zgodnie z rygorystyczną ustawą o rachunkowości. […]

Decyzja o sformalizowaniu statusu PS często wynika z chęci uzyskania dostępu do szerokiego katalogu instrumentów wsparcia, które są niedostępne dla standardowych podmiotów gospodarczych. Korzyści te można podzielić na trzy główne kategorie: wsparcie zatrudnienia, preferencje w zamówieniach publicznych oraz ulgi podatkowe i rynkowe. Ale czy aby warto utworzyć przedsiębiorstwo społeczne w naszej fundacji, stowarzyszeniu, czy spółce non profit? Charakterystyka i definicja […]

„Aktywni Lokalnie” to inicjatywa finansowana z budżetu państwa, której dysponentem jest Minister Sportu i Turystyki. Jej operatorem została Fundacja Orły Sportu z siedzibą w Pucku. Głównym założeniem programu jest wspieranie inicjatyw oddolnych, które promują zdrowy styl życia oraz zwiększają aktywność fizyczną w różnych grupach społecznych. Cele i zakres wsparcia Program koncentruje się na niwelowaniu różnic w poziomie aktywności fizycznej oraz […]

Fundacje, decydując się na UEPiK, muszą mieć świadomość, że jest to ewidencja o charakterze stricte podatkowym, a nie rachunkowym. Jej nadrzędnym celem jest dostarczenie danych niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych. W roku 2026 katalog podmiotów uprawnionych do korzystania z tej formy księgowości został znacząco rozszerzony, co jest wynikiem wieloletnich postulatów sektora pozarządowego. Limit przychodów […]

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zatwierdziło regulamin naboru wniosków w ramach flagowego programu wsparcia dla przedsiębiorstw społecznych. Choć oficjalny start przyjmowania dokumentów planowany jest na przełom marca i kwietnia 2026 roku, publikacja regulaminu już teraz pozwala podmiotom ekonomii społecznej na rzetelne przygotowanie się do walki o dofinansowanie. Program „Warto być Przedsiębiorstwem Społecznym!” na lata 2026–2028 stanowi kontynuację działań z […]

Aby dokonać rzetelnej wyceny pracy wolontariusza w 2026 roku, należy najpierw przeanalizować szerokie tło gospodarcze, które determinuje stawki referencyjne. Polska gospodarka wkracza w rok 2026 z optymistycznymi prognozami wzrostu Produktu Krajowego Brutto (PKB) na poziomie od 3,8% do 4,1%. Wzrost ten jest napędzany przede wszystkim przez inwestycje oraz silny popyt krajowy, co przy stabilizującej się inflacji w granicach 2,1%–2,5% tworzy […]

Choć powszechne przekonanie o niemal całkowitym zwolnieniu organizacji społecznych z ciężarów fiskalnych jest bliskie prawdy w wymiarze finansowym, to w wymiarze proceduralnym i dokumentacyjnym rzeczywistość prawna nakłada na te podmioty szereg rygorystycznych obowiązków. Zrozumienie, które organizacje są zobligowane do składania deklaracji CIT-8, wymaga dekonstrukcji definicji podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. Zgodnie z polskim systemem prawnym, obowiązek ten nie ogranicza […]

Wybór między fundacją a stowarzyszeniem przestał być jedynie decyzją o charakterze ideowym, a stał się skomplikowanym procesem optymalizacji formy prawnej pod kątem planowanej skali działań, modelu zarządzania oraz źródeł finansowania. Obserwowany od kilku lat „boom fundacyjny” wskazuje na wyraźną tendencję: polscy społecznicy coraz częściej rezygnują z tradycyjnych, demokratycznych struktur stowarzyszeniowych na rzecz bardziej scentralizowanych i zorientowanych na kapitał fundacji.  Dane […]

System finansowania organizacji pozarządowych (NGO) w Polsce przeszedł w ostatniej dekadzie głęboką ewolucję, przekształcając się z rozproszonego modelu doraźnych dotacji w kierunku ustrukturyzowanego ekosystemu wspierającego zarówno konkretne projekty społeczne, jak i rozwój instytucjonalny samych podmiotów. Rola Narodowego Instytutu Wolności Fundamentem finansowania publicznego dla NGO w Polsce są programy realizowane przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Instytucja ta, […]

Rozpoczęcie czwartej edycji Mechanizmów Finansowych Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, powszechnie określanych mianem Funduszy Norweskich 4.0, stanowi przełomowy moment dla polskiej polityki rozwoju w perspektywie do 2031 roku. Program ten, będący efektem porozumień między Polską a państwami-darczyńcami – Norwegią, Islandią i Liechtensteinem – dysponuje rekordową pulą niemal 925 milionów euro, co po przeliczeniu na walutę krajową generuje kwotę […]

Od 1 stycznia 2026 roku weszły w życie nowe stawki wynagrodzenia minimalnego. Choć sama podwyżka kwoty brutto wydaje się symboliczna (ok. 3% względem roku 2025), to dla lidera fundacji czy stowarzyszenia kluczowa jest inna liczba: całkowity koszt pracodawcy. W NGO, gdzie każda złotówka z grantu czy 1,5% jest oglądana dwa razy, ignorowanie tych zmian przy planowaniu wniosków to prosty przepis […]

Tradycyjna Jednoosobowa Działalność Gospodarcza (JDG), przez lata uznawana za fundament polskiej przedsiębiorczości, staje się w roku 2026 formą obarczoną nieproporcjonalnie wysokim ryzykiem fiskalnym oraz rosnącymi kosztami sztywnymi. Niepewna staje się sytuacja uprawnień PIP przy przekształcaniu B2B w etatyzm. Propozycja Instytutu Dobrych Idei dotycząca modelu Entrepreneur to Foundation (E2F) jawi się jako strategiczna alternatywa dla osób, które kwestionują efektywność publicznego systemu […]