Wielu liderów trzeciego sektora z dumą powtarza mantrę: „To nie jest praca, to nasza misja życiowa”. Niestety, traktowanie pracy w fundacji jak nieskończonego kapłaństwa, bez zbroi w postaci standardów pracowniczych, to autostrada do załamania psychicznego. W organizacjach pozarządowych ucieka się przed tym tematem, traktując troskę o własny zespół jako „samolubną” ekstrawagancję za publiczne, grantowe, pieniądze. Tymczasem chory lider nie uratuje nikogo.

Dlaczego wypalamy się szybciej niż w korporacji?

1. Syndrom Bohatera i Nieskończoność Problemów: W biznesie wyprodukowanie tysiąca butów zamyka sukces cyklu produkcyjnego. W organizacji antyprzemocowej uratowanie jednej rodziny z domowego koszmaru oznacza, że za rogiem stoi kolejne 10, a Wasz budżet właśnie się skończył. Praca interwencyjna nigdy, absolutnie nigdy nie ma widocznej „mety”. Poczucie, że wyłączenie telefonu o 17:00 może spowodować czyjąś krzywdę, generuje stałe, podskórne poczucie winy.
2. Stres projektowy (Chroniczna niestabilność): Zarządy NGO często pracują w cyklach „od konkursu do konkursu”. Niepewność, czy za pół roku starczy na czynsz w biurze lub wynagrodzenie dla psychologa, wyczerpuje tarcze ochronne układu nerwowego liderów.
3. Mikro-zarobki przy makro-odpowiedzialności: Społecznicy decydują na wielomilionowe projekty zbrojąc społeczności, pracując nie rzadko w zamian za minimalną pensję lub w reżimie śmieciowych, porwanych umów o dzieło.

Narzędzia ochrony dobrostanu do wdrożenia „od jutra”

• Superwizja dla zespołu: Zapożyczona z praktyki psychologicznej i terapeutycznej. Wynajmijcie raz w miesiącu (np. ze zryczałtowanych kosztów administracyjnych) zewnętrznego eksperta/psychologa, który nie ocenia tego „ile zrobiliście zadań z Excela”, lecz w bezpiecznej, moderowanej przestrzeni omawia z zespołem ładunek emocjonalny, z jakim mierzyliście się w zeszłym miesiącu. To regularne upuszczanie pary z organizacyjnego kotła jest zbawienne.
• Procedura de-eskalacyjna po trudnym przypadku: Wypracujcie nawyk wewnątrz biura, że jeśli pracownik fundacji obsłużył potężnie obciążającego klienta np. był świadkiem zapaści finansowej czy rozpaczy na ulicy, ma prawo zgłosić tzw. „zieloną godzinę” – prawo wyłączenia się na 60 minut ze środowiska pracy bez tłumaczenia i podawania powodów (na spacer, w samotności) by ukoić nerwy, z pełną akceptacją prezesa.
• Abolicyjne dni check-inowe: Przynajmniej raz na kwartał zróbcie spotkanie zarządu z pracownikami na kawie, w trakcie którego kategorycznie zabronione jest rozmawianie o harmonogramach projektów unijnych czy wskaźnikach grantowych. Rozmawiajcie wyłącznie o tym „Jak się trzymacie i czego wam brakuje w biurze do komfortu pracy”.

Zasada Dobrej Idei: Jako lider/ka lub prezes NGO, musisz zacząć od siebie. Zespół uważnie modeluje swoje zachowanie, obserwując Ciebie. Jeśli głośno powtarzasz, że trzeba szanować granice i odpoczywać, a jednocześnie o 2:00 w nocy z soboty na niedzielę wysyłasz do wolontariuszy tabelki z poprawkami do wniosku konkursowego – nikt nie poczuje się bezpiecznie. Ograniczanie heroizmu to Wasz pierwszy, obligatoryjny KPI do spełnienia.