Piotr Wasilewski, Instytut Dobrych Idei

Wybór między fundacją a stowarzyszeniem przestał być jedynie decyzją o charakterze ideowym, a stał się skomplikowanym procesem optymalizacji formy prawnej pod kątem planowanej skali działań, modelu zarządzania oraz źródeł finansowania. Obserwowany od kilku lat „boom fundacyjny” wskazuje na wyraźną tendencję: polscy społecznicy coraz częściej rezygnują z tradycyjnych, demokratycznych struktur stowarzyszeniowych na rzecz bardziej scentralizowanych i zorientowanych na kapitał fundacji.  Dane […]

System finansowania organizacji pozarządowych (NGO) w Polsce przeszedł w ostatniej dekadzie głęboką ewolucję, przekształcając się z rozproszonego modelu doraźnych dotacji w kierunku ustrukturyzowanego ekosystemu wspierającego zarówno konkretne projekty społeczne, jak i rozwój instytucjonalny samych podmiotów. Rola Narodowego Instytutu Wolności Fundamentem finansowania publicznego dla NGO w Polsce są programy realizowane przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Instytucja ta, […]

Rozpoczęcie czwartej edycji Mechanizmów Finansowych Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, powszechnie określanych mianem Funduszy Norweskich 4.0, stanowi przełomowy moment dla polskiej polityki rozwoju w perspektywie do 2031 roku. Program ten, będący efektem porozumień między Polską a państwami-darczyńcami – Norwegią, Islandią i Liechtensteinem – dysponuje rekordową pulą niemal 925 milionów euro, co po przeliczeniu na walutę krajową generuje kwotę […]

Od 1 stycznia 2026 roku weszły w życie nowe stawki wynagrodzenia minimalnego. Choć sama podwyżka kwoty brutto wydaje się symboliczna (ok. 3% względem roku 2025), to dla lidera fundacji czy stowarzyszenia kluczowa jest inna liczba: całkowity koszt pracodawcy. W NGO, gdzie każda złotówka z grantu czy 1,5% jest oglądana dwa razy, ignorowanie tych zmian przy planowaniu wniosków to prosty przepis […]

Tradycyjna Jednoosobowa Działalność Gospodarcza (JDG), przez lata uznawana za fundament polskiej przedsiębiorczości, staje się w roku 2026 formą obarczoną nieproporcjonalnie wysokim ryzykiem fiskalnym oraz rosnącymi kosztami sztywnymi. Niepewna staje się sytuacja uprawnień PIP przy przekształcaniu B2B w etatyzm. Propozycja Instytutu Dobrych Idei dotycząca modelu Entrepreneur to Foundation (E2F) jawi się jako strategiczna alternatywa dla osób, które kwestionują efektywność publicznego systemu […]

Rozwój trzeciego sektora w Polsce jest nierozerwalnie związany z ewolucją mechanizmów finansowania społecznościowego. Mechanizm ten, zainicjowany w 2004 roku jako odpis 1%, uległ znaczącej transformacji w wyniku reform wprowadzonych w 2022 roku, znanych szerzej jako Polski Ład. Podwyższenie odpisu do poziomu 1,5% stało się niezbędną reakcją ustawodawcy na zmiany w strukturze podatkowej, w tym podniesienie kwoty wolnej od podatku oraz […]

Rok 2026 przynosi organizacjom pozarządowym (NGO) długo wyczekiwane ułatwienia w obszarze księgowości i podatków. Zmiany w dwóch kluczowych obszarach – podatku VAT oraz uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów (UEPiK) – mają na celu redukcję biurokracji i pozwolenie społecznikom na większe skupienie się na ich misji statutowej. 1. Wyższy limit zwolnienia z VAT: Oddech dla mniejszych organizacji Najważniejszą wiadomością dla organizacji […]

Strategia w organizacjach pozarządowych (NGO) nie może być postrzegana jedynie jako dokument formalny czy zestaw celów statutowych, lecz jako nadrzędna i integratywna koncepcja działania, która definiuje relację podmiotu z jego otoczeniem. W profesjonalnym ujęciu zarządczym, strategia stanowi szeroki program wytyczania i osiągania celów, będący jednocześnie reakcją organizacji na dynamiczne oddziaływanie otoczenia w czasie. Fundamentem tego procesu jest przejście od myślenia […]

Funkcjonowanie w trzecim sektorze wiąże się z koniecznością nawigowania w niezwykle złożonym ekosystemie prawno-administracyjnym. Organizacje pozarządowe (NGO), obejmujące fundacje, stowarzyszenia rejestrowe oraz stowarzyszenia zwykłe, mimo że w przeważającej mierze działają non-profit, podlegają rygorystycznym reżimom sprawozdawczym. To wypadkowa przepisów o rachunkowości, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych, statystyki publicznej oraz specyficznych regulacji dotyczących pożytku publicznego i przeciwdziałania praniu pieniędzy. Analiza została podzielona chronologicznie i […]

Rok 2026 stanowi punkt zwrotny w historii polskiego sektora pozarządowego, definiując na nowo ramy ekonomiczne, w jakich operują fundacje. Po latach dynamicznych zmian legislacyjnych i gospodarczych, organizacje non-profit stają w obliczu bezprecedensowej presji kosztowej, wynikającej z makroekonomicznych wskaźników inflacji, skokowego wzrostu płacy minimalnej oraz ewolucji systemu ubezpieczeń społecznych. Celem jest nie tylko przedstawienie surowych danych liczbowych, ale przede wszystkim dostarczenie […]

Rozwój sektora organizacji pozarządowych (NGO) w Polsce w trzeciej dekadzie XXI wieku jest nierozerwalnie związany z procesem głębokiej transformacji cyfrowej. W obliczu rosnących wymagań dotyczących transparentności, efektywności operacyjnej oraz konieczności skalowania wpływu społecznego, dostęp do zniżek dla NGO na oprogramowanie i sprzęt stał się determinatorem sukcesu misji publicznej. Główną barierą dla wielu podmiotów trzeciego sektora pozostają wysokie koszty licencjonowania oprogramowania […]

Fundacja ma zarabiać i tyle! Bo niby skąd ma mieć środki na misję?! Wstęp: Koniec Ery „Darmowej Misji” W polskim dyskursie publicznym, a także w głębokiej świadomości społecznej, przez dekady pokutował szkodliwy mit: przekonanie, że praca w trzecim sektorze – w fundacjach, stowarzyszeniach czy organizacjach pomocowych – powinna być wykonywana pro publico bono, a jeśli już jest wynagradzana, to powinna […]