Zakładanie fundacji to moment pełen entuzjazmu — nowy akt fundacyjny, świeżo napisany statut, głowa pełna planów na najbliższe lata. Mało kto w tej uroczystej chwili zastanawia się, jak tę organizację kiedyś zamknąć. A jednak rzeczywistość bywa bezlitosna: kończą się środki, cel zostaje w pełni zrealizowany albo zespół po latach intensywnej pracy społecznej po prostu się wypala. W takich sytuacjach likwidacja nie jest porażką — to odpowiedzialne zamknięcie pewnego etapu. Oto jak przejść przez ten proces bez niepotrzebnych błędów.

Krok 1: Sprawdź statut i podejmij decyzję

Likwidacja zawsze zaczyna się od zajrzenia do statutu — to w nim zapisano, który organ (fundator, rada fundacji czy zarząd) ma prawo podjąć uchwałę o likwidacji oraz na jaki cel przekazać pozostały majątek. Zgodnie z ustawą o fundacjach, najczęstszymi przesłankami likwidacji są: osiągnięcie celu, dla którego fundacja powstała, albo wyczerpanie jej środków finansowych i majątku.

Krok 2: Uchwała o likwidacji i powołanie likwidatora

Gdy decyzja zapada, organ wskazany w statucie podejmuje uchwałę o otwarciu likwidacji i powołuje likwidatora — często zostaje nim dotychczasowy prezes zarządu. Od tej chwili likwidator przejmuje reprezentację organizacji i pełną odpowiedzialność za jej sprawy.

Krok 3: Zgłoszenie do KRS i ogłoszenie w MSiG

Wniosek o otwarcie likwidacji składa się przez Portal Rejestrów Sądowych w ciągu 7 dni od podjęcia uchwały. W praktyce oznacza to dwa działania: złożenie formularza zmiany danych (ze statusem „w likwidacji”) oraz opłacenie ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, w którym wzywa się wierzycieli do zgłaszania roszczeń — zwykle w terminie 2–3 miesięcy.

Krok 4: Czynności likwidacyjne i bilans

To etap porządków. Likwidator sporządza bilans otwarcia likwidacji, ściąga należności, spłaca długi i zamyka bieżące projekty. Na koniec powstaje sprawozdanie finansowe, czyli bilans zamknięcia.

Krok 5: Wniosek o wykreślenie z KRS

Gdy wszystkie sprawy są uregulowane, likwidator składa wniosek o wykreślenie fundacji z rejestru, dołączając sprawozdanie likwidacyjne i dowód przekazania pozostałego majątku na cele wskazane w statucie.

Zasada Dobrej Idei: Nie zapomnij o archiwizacji dokumentów. Fundacja przestaje istnieć, ale dokumentacja pracownicza i księgowa musi być przechowywana jeszcze przez wiele lat. Środki na opłacenie firmy archiwizacyjnej zabezpiecz w majątku likwidowanej organizacji, zanim zniknie ona z rejestru — po wykreśleniu będzie już za późno.