Masz grupę zapaleńców, z którymi chcesz zmieniać świat, wspierać lokalną społeczność lub rozwijać wspólne pasje? Działanie nieformalne ma swoje granice. Jeśli chcecie starać się o granty, oficjalnie reprezentować swoje interesy i posiadać osobowość prawną – czas założyć stowarzyszenie.

Wydaje się to skomplikowane? Bez obaw. W tym artykule przeprowadzimy Cię przez całą procedurę – od zebrania ekipy, aż po wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).

Czym jest stowarzyszenie?

Stowarzyszenie to dobrowolne, samorządne i trwałe zrzeszenie o celach niezarobkowych. To najważniejsza forma prawna dla organizacji pozarządowych (NGO) w Polsce.

Krok 1: Zbierz „Siedmiu Wspaniałych” (Założyciele)

Aby założyć stowarzyszenie rejestrowe, potrzebujesz minimum 7 osób fizycznych. My rekomendujemy nieco więcej (wyobraź sobie, że chociaż jeden z siedmiu członków ma tragiczny wypadek – wówczas stowarzyszenie jest wykreślane z KRS z mocy prawa). Muszą one:

• Mieć pełną zdolność do czynności prawnych.
• Posiadać prawa publiczne.
• Być obywatelami Polski lub cudzoziemcami zamieszkującymi w Polsce.

Te osoby wezmą udział w Zebraniu Założycielskim.

Krok 2: Napiszcie Statut

Statut to konstytucja Waszej organizacji. To najważniejszy dokument, który określa, jak działacie. Zgodnie z Prawem o stowarzyszeniach, statut musi zawierać:

1. Nazwę stowarzyszenia (musi być unikalna! możesz to sprawdzić w KRS czy dana nazwa jest zajęta).
2. Teren działania i siedzibę.
3. Cele i sposoby ich realizacji.
4. Sposób nabywania i utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków.
5. Władze stowarzyszenia (Zarząd, Komisja Rewizyjna), tryb ich wyboru i kompetencje.
6. Sposób reprezentowania stowarzyszenia i zaciągania zobowiązań majątkowych.
7. Sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich.
8. Zasady dokonywania zmian w statucie i rozwiązywania stowarzyszenia.

Wskazówka: Warto skonsultować projekt statutu z prawnikiem lub skorzystać ze wzorców dostępnych na stronach organizacji wspierających NGO.

Krok 3: Zebranie Założycielskie

To moment, w którym stowarzyszenie powołujecie do życia. Podczas zebrania musicie:

1. Wybrać Przewodniczącego zebrania i Protokolanta.
2. Podjąć uchwałę o założeniu stowarzyszenia.
3. Podjąć uchwałę o przyjęciu statutu.
4. Wybrać władze: Zarząd oraz Komisję Rewizyjną (w głosowaniu tajnym).

Z zebrania musi powstać protokół, podpisany przez Przewodniczącego i Protokolanta. Do protokołu dołącza się listę obecności z podpisami wszystkich założycieli.

Krok 4: Rejestracja w KRS (Portal Rejestrów Sądowych)

Od lipca 2021 roku wnioski do KRS składa się wyłącznie drogą elektroniczną poprzez Portal Rejestrów Sądowych (PRS). Zwolnione z tego są stowarzyszenia bez działalności gospodarczej, choć rekomendujemy ten sposób rejestracji.

1. Jeden z członków Zarządu zakłada konto w systemie PRS.
2. Wypełnia wniosek o rejestrację podmiotu w KRS.
3. Do wniosku należy dołączyć skany dokumentów (lista poniżej).
4. Dokumenty muszą być podpisane elektronicznie (Profil Zaufany lub Kwalifikowany Podpis Elektroniczny) przez członków Zarządu zgodnie z zasadami reprezentacji LUB przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wymagane załączniki do wniosku:

• Statut.
• Protokół z Zebrania Założycielskiego.
• Uchwała o powołaniu stowarzyszenia.
• Uchwała o przyjęciu statutu.
• Uchwała o wyborze Zarządu.
• Uchwała o wyborze Komisji Rewizyjnej.
• Lista założycieli (imiona, nazwiska, data i miejsce urodzenia, adresy, PESEL, podpisy).
• Adresy do doręczeń członków Zarządu.
• Oświadczenia członków Zarządu o zgodzie na powołanie (jeśli nie podpisali wniosku lub protokołu).

Dokumenty można podpisać cyfrowo profilem zaufanym i wgrać do PRS. Fizyczne oryginały podpisane przez zarząd i protokolanta wysyłamy do KRS w 3 dni po złożeniu wniosku w PRS (Statut wysyłamy w 3 kopiach).

Koszt: Opłata sądowa za wpis stowarzyszenia (bez działalności gospodarczej) wynosi zazwyczaj 250 zł. Jeśli planujecie działalność gospodarczą – opłata wzrasta do 600 zł (500 zł wpis + 100 zł ogłoszenie w MSiG).

Krok 5: Czekanie i formalności końcowe

Sąd ma teoretycznie 7 dni na rozpatrzenie wniosku, ale w praktyce trwa to od 2 tygodni do 3 miesięcy.

Gdy otrzymacie postanowienie o wpisie:

1. NIP i REGON: Zostaną nadane automatycznie w systemie „jednego okienka” w ciągu kilku dni od wpisu do KRS.
2. NIP-8: W ciągu 21 dni od rejestracji musicie złożyć w Urzędzie Skarbowym formularz NIP-8 (dane uzupełniające, np. numer konta bankowego).
3. Konto bankowe: Udajcie się do banku z wydrukiem z KRS i statutem, aby założyć konto.
4. CRBR: Zgłoście beneficjentów rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (macie na to 14 dni roboczych od wpisu do KRS).

Gratulacje! Działacie legalnie!

---

ZAŁĄCZNIKI DO POBRANIA / SKOPIOWANIA (Wzory)

Poniżej znajdują się wzory dwóch kluczowych uchwał, które musicie podjąć na Zebraniu Założycielskim.

WZÓR 1: Uchwała o przyjęciu statutu

UCHWAŁA NR ……/…….
Zebrania Założycielskiego Stowarzyszenia pod nazwą
„………………………………………………………….”
z dnia …………………… r.

w sprawie przyjęcia statutu

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz. 2261), Zebranie Założycielskie postanawia, co następuje:

§ 1
Przyjmuje się Statut Stowarzyszenia „………………………………………………………….”, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały.

§ 2
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

(Podpisy)

…………………………………………………… ……………………………………………………
Przewodniczący Zebrania Protokolant

---

WZÓR 2: Uchwała o wyborze władz (Zarządu i Komisji Rewizyjnej)

Uwaga: Wybory do władz stowarzyszenia muszą odbywać się w głosowaniu tajnym.

UCHWAŁA NR ……/…….
Zebrania Założycielskiego Stowarzyszenia pod nazwą
„………………………………………………………….”
z dnia …………………… r.

w sprawie wyboru Zarządu i Komisji Rewizyjnej

Działając na podstawie przyjętego Statutu, Zebranie Założycielskie w głosowaniu tajnym postanawia wybrać władze Stowarzyszenia w następującym składzie:

§ 1
W skład Zarządu Stowarzyszenia powołuje się następujące osoby:

1. …………………………………………………… – jako Prezesa Zarządu
2. …………………………………………………… – jako Wiceprezesa Zarządu
3. …………………………………………………… – jako Skarbnika
4. …………………………………………………… – jako Członka Zarządu
   (Liczba osób i funkcje muszą być zgodne z Waszym Statutem)

§ 2
W skład Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia powołuje się następujące osoby:

1. …………………………………………………… – jako Przewodniczącego Komisji
2. …………………………………………………… – jako Sekretarza Komisji
3. …………………………………………………… – jako Członka Komisji

§ 3
Osoby wybrane wyraziły zgodę na kandydowanie i objęcie funkcji.

§ 4
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

(Podpisy)

…………………………………………………… ……………………………………………………
Przewodniczący Zebrania Protokolant

---

Nota prawna: Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy mogą ulegać zmianom, dlatego przed podjęciem działań zalecamy weryfikację aktualnego stanu prawnego.

STATUT STOWARZYSZENIA [NAZWA]

Rozdział I. Postanowienia ogólne

1. Stowarzyszenie nosi nazwę [WPISAĆ NAZWĘ], zwane dalej Stowarzyszeniem.
2. Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.
3. Siedzibą Stowarzyszenia jest miasto [NAZWA MIASTA].
4. Terenem działania Stowarzyszenia jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej. Dla właściwego realizowania swoich celów Stowarzyszenie może prowadzić działalność poza granicami kraju.
5. Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników, w tym swoich członków.

---

Rozdział II. Cele i sposoby ich realizacji

Poniższa lista obejmuje najczęstsze cele ustawowe (zgodne z ustawą o działalności pożytku publicznego).

§ 6. Cele Stowarzyszenia

Celem Stowarzyszenia jest działalność w zakresie:

1. Pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej.
2. Podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej.
3. Działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego.
4. Ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej.
5. Działalności na rzecz osób niepełnosprawnych.
6. Promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy.
7. Działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn.
8. Działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości.
9. Nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania.
10. Kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego.
11. Wspierania i upowszechniania kultury fizycznej, sportu i turystyki.
12. Ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego.
13. Upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich.
14. Ratownictwa i ochrony ludności.
15. Promocji i organizacji wolontariatu.

§ 7. Sposoby realizacji celów

Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez:

• Organizację wydarzeń: Konferencje, seminaria, szkolenia, warsztaty, wykłady, kursy edukacyjne, wystawy, koncerty, festiwale oraz imprezy sportowe i rekreacyjne.
• Działalność wydawniczą: Publikowanie książek, czasopism, broszur, raportów oraz prowadzenie portali internetowych i mediów społecznościowych.
• Doradztwo i wsparcie: Poradnictwo prawne, psychologiczne, zawodowe oraz coaching i mentoring dla grup docelowych.
• Współpracę instytucjonalną: Partnerstwa z organami administracji publicznej, sektorem biznesu, mediami oraz innymi organizacjami pozarządowymi (krajowymi i zagranicznymi).
• Zbiórki i fundusze: Organizowanie zbiórek publicznych, kwest, aukcji charytatywnych oraz pozyskiwanie darowizn i dotacji.
• Działalność rzeczniczą: Występowanie z wnioskami i opiniami do organów władzy, monitorowanie zmian w prawie, udział w konsultacjach społecznych.
• Inicjatywy lokalne: Rewitalizację przestrzeni publicznej, tworzenie centrów aktywności lokalnej, świetlic oraz klubów integracyjnych.
• Wsparcie materialne: Przekazywanie darów rzeczowych, żywności oraz fundowanie stypendiów dla osób uzdolnionych lub znajdujących się w trudnej sytuacji.
• Promocję wolontariatu: Rekrutację, szkolenie i delegowanie wolontariuszy do prac zgodnych z celami statutowymi.

---

Rozdział III. Członkowie – prawa i obowiązki

§ 8. Rodzaje członków

Członkowie Stowarzyszenia dzielą się na:

1. Członków zwyczajnych (osoby fizyczne mające pełną zdolność do czynności prawnych).
2. Członków wspierających (osoby fizyczne lub prawne deklarujące wsparcie finansowe lub rzeczowe).
3. Członków honorowych (osoby szczególnie zasłużone dla Stowarzyszenia).

§ 9. Prawa i obowiązki

• Członek zwyczajny ma prawo wybierać i być wybieranym do władz Stowarzyszenia oraz uczestniczyć w jego pracach. Ma obowiązek opłacania składek i przestrzegania statutu.
• Członek wspierający i honorowy posiada prawa członka zwyczajnego z wyjątkiem czynnego i biernego prawa wyborczego (uczestniczy w Walnym Zebraniu z głosem doradczym).

---

Rozdział IV. Władze Stowarzyszenia

§ 10. Organy Stowarzyszenia

Władzami Stowarzyszenia są:

1. Walne Zebranie Członków – najwyższa władza, podejmuje najważniejsze decyzje.
2. Zarząd – kieruje bieżącą działalnością, reprezentuje Stowarzyszenie na zewnątrz.
3. Komisja Rewizyjna – organ kontrolny, sprawdza finanse i działania Zarządu.

§ 11. Sposób reprezentacji

Do składania oświadczeń woli w imieniu Stowarzyszenia, w tym w sprawach majątkowych, uprawnionych jest dwóch członków Zarządu działających łącznie (opcja: lub Prezes Zarządu samodzielnie).

---

Rozdział V. Majątek i fundusze

Majątek Stowarzyszenia powstaje z:

• Składek członkowskich.
• Darowizn, spadków i zapisów.
• Dotacji, subwencji i kontraktów państwowych.
• Dochodów z własnej działalności statutowej (np. odpłatna działalność pożytku publicznego).
• Ofiarności publicznej (zbiórki).

---

Rozdział VI. Zmiana statutu i rozwiązanie Stowarzyszenia

1. Uchwałę w sprawie zmiany statutu lub rozwiązania Stowarzyszenia podejmuje Walne Zebranie Członków większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania.
2. W razie rozwiązania Stowarzyszenia, majątek zostaje przeznaczony na cele określone w uchwale Walnego Zebrania (zazwyczaj na inną organizację o podobnych celach).

---

Wskazówki do edycji:

• Wybór celów: Zbyt szeroki statut może być kwestionowany przez referendarza sądowego, jeśli wyda się „nierealny”.
• Działalność gospodarcza: Jeśli planujecie zarabiać pieniądze na sprzedaż usług/towarów (nie tylko pokrywać koszty), musisz dodać paragraf o prowadzeniu działalności gospodarczej i wpisać odpowiednie kody PKD. Możesz użyć zapisu, że o kierunkach działania PKD decyduje zarząd.
• Ten statut to tylko przykład, który niekoniecznie będzie korespondował z Twoimi zamierzeniami, celami i wizją oraz misją. Możemy o tym bezpłatnie porozmawiać w czasie spotkania online, kliknij przycisk poniżej.

Jeśli nie chcesz zmierzyć się z tym samodzielnie, a masz grupę zainteresowanych założeniem stowarzyszenia – możesz zlecić ten proces nam