
Czy prezes fundacji odpowiada własnym majątkiem? Mit „bezpiecznego” NGO
2026-07-03
Praca w NGO: etat, zlecenie czy wolontariat?
2026-07-09Pisząc pierwszy statut, łatwo ulec pokusie idealizmu — chcemy precyzyjnie opisać wszystko, co zamierzamy robić. Niestety, zbyt szczegółowy albo skopiowany z internetu dokument po kilkunastu miesiącach staje się kulą u nogi. Oto trzy błędy, które powtarzają się najczęściej, i to, jak ich uniknąć.
Błąd 1: Zbyt wąskie i sztywne cele statutowe
Jeśli w statucie wpiszesz: „pomoc dzieciom z osiedla X w mieście Y poprzez zakup kredek”, to gdy zechcesz zorganizować dla nich wycieczkę albo pomóc dzieciom z sąsiedniego osiedla — złamiesz prawo, bo działanie będzie niezgodne ze statutem.
Rozwiązanie: formułuj cele szeroko, na przykład „wspieranie edukacji, rozwoju i integracji społecznej dzieci i młodzieży”, a konkretne formy realizacji wprowadzaj jako przykładowe, używając zwrotu „w szczególności poprzez…”.
Błąd 2: Paraliżujący sposób reprezentacji
Zapis, że do zaciągania jakichkolwiek zobowiązań potrzebne są podpisy wszystkich trzech członków zarządu, brzmi bezpiecznie na papierze. W praktyce oznacza, że przy zakupie papieru do drukarki za 20 zł musicie się zebrać w komplecie.
Rozwiązanie: wprowadźcie progi finansowe (na przykład jednoosobowo do kwoty 5000 zł, powyżej tej kwoty — dwuosobowo) albo dopuśćcie reprezentację jednoosobową każdego członka zarządu w sprawach zwykłego zarządu.
Błąd 3: Brak elastyczności w zmianie statutu
Kto i jak może zmienić statut? Jeśli zapiszesz, że zmian dokonać może tylko fundator, a fundator wyjedzie za granicę i stracicie z nim kontakt albo umrze, Wasz statut zostanie zamrożony na zawsze.
Rozwiązanie: zabezpieczcie procedury awaryjne. Dajcie prawo do zmiany statutu zarządowi za zgodą rady, albo samej radzie fundacji w przypadku braku kontaktu z fundatorem.
Zasada Dobrej Idei: Zawsze umieszczaj w statucie zapis o możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz odpłatnej działalności pożytku publicznego. Nawet jeśli na początku z nich nie korzystacie, taki zapis uchroni Was przed długą i kosztowną procedurą zmiany statutu w KRS w przyszłości. Ponadto zaznacz możliwość zmiany celów statutowych – przydatne na przyszłość 🙂




