ChatGPT, Claude, Canva AI — czy fundacja może tego używać?

Generatywna sztuczna inteligencja z impetem wkracza w procesy operacyjne. W trzecim sektorze, w którym chronicznie brakuje rąk do pracy i zasobów na drogie agencje PRowe, narzędzia takie jak ChatGPT-4, Claude 3 czy wbudowane AI w platformie Canva są jak darmowi asystenci. Tym bardziej, że część z tych rozwiązań jest zwykle tańsze dla organizacji pozarządowych, niż zwykłych użytkowników. Tworzenie postów, formatowanie kosztorysów do grantów czy generowanie grafik oszczędzają dziesiątki godzin w miesiącu. Jednak używanie AI przez instytucje gromadzące niezwykle wrażliwe dane (NGO), rodzi potężne dylematy prawne i regulacyjne (szczególnie w kontekście wchodzącego Aktu ws. AI / AI Act 4 ).

RODO a narzędzia AI — co można, czego nie, jak zabezpieczyć dane beneficjentów

Modele językowe LLM „uczą się” na podstawie wpisywanych do nich tekstów. Wrzucenie do chata listy podopiecznych fundacji (np. imiona, nazwiska, PESEL, diagnozy medyczne) w celu „szybkiego wygenerowania umowy” to rażące naruszenie RODO. Kary za wyciek danych dla fundacji mogą prowadzić do jej likwidacji. Żelazne zasady legalnego korzystania z AI:

1. Bezwzględna anonimizacja: Przed wklejeniem case study podopiecznego, usuń wszelkie dane identyfikujące.
2. Opt-out w ustawieniach: Używając płatnych wersji (jak ChatGPT Plus/Team), wyłącz opcję trenowania modelu na Waszych danych („Chat history & training”).
3. Brak danych wrażliwych: Informacje o zdrowiu fizycznym/psychicznym, pochodzeniu etnicznym to kategoria szczególna – nigdy nie wprowadzaj ich do publicznych modeli AI!

Czy koszty narzędzi AI są kosztem statutowym — jak to zakwalifikować

Zakup licencji na Midjourney, ChatGPT Plus czy Copilot to wydatek rzędu 100-200 zł miesięcznie. Jak go księgować? W przeważającej liczbie przypadków licencja ta będzie zaliczona do kosztów administracyjnych fundacji (tak samo jak pakiety biurowe Office czy usługi hostingowe). Jeżeli jednak np. zakupisz subskrypcję specjalistycznego generatora AI wyłącznie w celu realizacji konkretnego warsztatu dla młodzieży finansowanego z dotacji (i jest to we wniosku budżetowym), może to zostać uznane za bezpośredni koszt projektowy.

Praktyczne zastosowania — pisanie wniosków, komunikacja, raportowanie

Gdy AI stosujemy bezpiecznie, korzyści są nie do przecenienia:

• AI może analizować dziesiątki stron regulaminów konkursów FIO/NIW i wyciągać dla nas checklistę wymagań w sekundy. Możesz też polecić: „Przeczytaj ten projekt działań i znajdź w nim słabe punkty pod kątem kryterium innowacyjności”.
• Treści na social media: Transformacja surowego rocznego sprawozdania finansowego w 5 angażujących postów na Facebooka w 10 sekund.
• Brainstorming: Poszukiwanie tytułów dla kampanii społecznej, pomysły na projekty.

Jak wpisać cyfrową transformację do statutu (gotowy przykład zapisu)

Cyfryzacja działalności powinna zyskać odzwierciedlenie w aktach założycielskich fundacji. Jeśli fundacja ma starać się o dofinansowanie na transformację cyfrową lub bezpieczeństwo (cybersecurity, implementacja AI), dodaj do statutu odpowiednie sformułowania w celach i działaniach. Gotowy zapis: „Do celów Fundacji należy promowanie i wdrażanie transformacji cyfrowej oraz nowych technologii (w tym sztucznej inteligencji) w obszarze [wpisz Wasz obszar, np. edukacji], jak również cyfrowe uświadamianie społeczeństwa. Fundacja realizuje swoje cele poprzez: Tworzenie i utrzymywanie cyfrowych narzędzi edukacyjnych, wdrażanie systemów innowacji organizacyjnej oraz edukację cyfrową.”

Zamów kompleksowy Audyt cyfrowy Twojej fundacji w obszarze RODO/IT i zabezpiecz swój zespół przed ryzykiem.